Selahattin Demirtaş, de voormalige covoorzitter van de HDP, die al tien jaar gevangen zit in Turkije en door veel waarnemers wordt omschreven als een “politieke gevangene” vanwege zijn oppositie tegen AKP-leider en president Recep Tayyip Erdoğan, heeft verklaard dat het vredesproces een nieuwe fase is ingegaan waarin tastbare en zichtbare stappen noodzakelijk zijn.
De voormalige HDP-covoorzitter Selahattin Demirtaş, die momenteel gevangen zit, heeft in zijn artikel “Az Kaldı” (“Nog Even”) op de website van de QAD Vereniging voor Vredesonderzoek zijn visie gegeven op het vredesproces, de Koerdische kwestie en de politieke ontwikkelingen in Turkije.
Volgens Demirtaş hebben de ontwikkelingen in de regio een directe invloed op Turkije. Hij stelde dat het huidige vredesproces een van de belangrijkste politieke dossiers van deze nieuwe periode vormt. Tegelijkertijd bekritiseerde hij de Turkse staat omdat het proces volgens hem niet als een strategisch project wordt benaderd, maar eerder als een tactisch instrument.
Dit schreef Demirtaş:
‘Een nieuwe benadering in Syrië en Irak zal iedereen ten goede komen’
Misschien staan we aan het begin van een lange periode waarin geen enkele macht, noch alleen noch als onderdeel van een blok, in staat zal zijn duurzame hegemonie te vestigen. Zelfs als dat wel gebeurt, zal die hegemonie niet houdbaar blijken. We zullen leven in een tijdperk waarin voortdurende verandering en dynamiek de norm zijn. Het lijkt erop dat deze strijd om hegemonie niet snel zal eindigen doordat een mondiale of regionale macht de overhand krijgt. De voortdurende staat van conflict zal de nieuwe realiteit van de komende decennia worden.
Turkije behoort vanzelfsprekend tot de landen die rechtstreeks door deze veranderingen worden beïnvloed. Tegelijkertijd profileert Turkije zich deze keer ook als een land dat zijn capaciteit heeft vergroot om deze veranderingen te beïnvloeden, te beheren en er voordeel uit te halen.
Het lopende vredesproces is eveneens voortgekomen uit deze benadering en vormt een belangrijke tactiek die duidelijk heeft bijgedragen en zal bijdragen aan de overkoepelende strategie. Ik noem het een “tactiek”, omdat uit wat er wel, niet en mogelijk nog gedaan wordt rond het proces, duidelijk blijkt dat het door de staat niet als een strategisch project wordt benaderd.
Vooral in Syrië en Irak zou een meer inclusieve benadering ten aanzien van de Koerden, waarbij hun rechten en rechtspositie worden gerespecteerd, voor iedereen meer voordelen opleveren.
‘Is dit de vernederende behandeling die ons wacht terwijl wij streven naar een mooie toekomst?’
We weten immers niet wat dit proces de Koerden, de vrijheden van 90 miljoen burgers, het democratische leven, de fundamentele mensenrechten en daarmee samenhangend de welvaart en economie heeft opgeleverd of nog zal opleveren. We weten wat er zou moeten gebeuren, maar niet of het ook daadwerkelijk zal gebeuren.
Juist daarin ligt het zwakste en meest omstreden punt van het proces. Dankzij dit proces is de Republiek Turkije erin geslaagd afstand te houden van de storm van oorlog en vernietiging die de regio de afgelopen jaren heeft geteisterd. Dat is onze grootste verworvenheid en het zou onrechtvaardig zijn die te ontkennen of niet naar waarde te schatten.
Maar tegelijkertijd mocht een Koerdische moeder niet in het Koerdisch spreken tijdens een parlementaire commissie. Een Koerdische journalist werd het parlement niet binnengelaten vanwege een tas met Koerdische tekst erop. Zij werden gekwetst en vernederd. Een belangrijk onderdeel van de Koerdische kwestie draait juist om moedertaal en identiteit. Terwijl wij ons inzetten voor een gezamenlijke mooie toekomst, is dit dan de achterhaalde en vernederende behandeling die ons wordt toebedeeld?
Ik ben ervan overtuigd, en zou het ook graag zo zien, dat als de heer Devlet Bahçeli hiervan op de hoogte was geweest, hij persoonlijk naar de ingang van het parlement zou zijn gegaan. Hij zou de tas met daarop de taal van zijn duizendjarige broeders hebben aangenomen, de Koerdische journalist bij de hand hebben genomen en hebben gezegd:
“Kom broer, dit is jouw parlement. Niemand kan jouw moedertaal verhinderen, vernederen of verbieden. Want zonder jou kan ik niet bestaan en zonder mij kun jij niet bestaan. Vanaf nu zullen wij ook wettelijke maatregelen nemen en de Koerdische taal beschermen zoals wij onze eigen moedertaal beschermen. We hebben de oude mentaliteit achter ons gelaten en zullen voortaan hand in hand, schouder aan schouder verdergaan in een nieuwe geest van broederschap.”
Ik ben ervan overtuigd dat daardoor veel dingen in één klap zouden veranderen. Tal van onnodige taboes en angsten zouden verdwijnen. En daarvoor is het nog niet te laat.
Kortom: het proces vereist nu concrete, tastbare en zichtbare stappen. Het maakt die zelfs noodzakelijk. Dat zijn geen concessies, maar legitieme en vanzelfsprekende rechten die noodzakelijk zijn voor ons gezamenlijke samenleven.
‘De president moet ruimte scheppen voor een nieuwe start en geen gehoor geven aan degenen die hopen op trustees, benoemde bewindvoerders en detenties’
Ook hier zullen de houding en beslissingen van de president in de komende periode doorslaggevend zijn. Hij beseft ongetwijfeld dat opportunisten die hopen te profiteren van mogelijke puinhopen, clowns die zich in allerlei bochten wringen voor persoonlijk gewin en huichelaars die geen grenzen kennen in hun vleierij zich steeds vaker om hem heen verzamelen.
Als de president de deur wil openen naar principiële, ethische en rechtvaardige overeenkomsten, dan moet hij een punt zetten achter alles wat is gebeurd en geen ruimte bieden aan degenen die hun hoop vestigen op verboden, benoemde bewindvoerders en detenties. Alleen dan kan hij nieuwe beginnen mogelijk maken.
‘Het wordt steeds moeilijker om de verloedering van de politiek te verdragen’
Het wordt werkelijk steeds moeilijker om de politiek in haar huidige vorm te verdragen: zo inhoudsloos, zo laag bij de grond, zo immoreel en zo verrot. Ik schaam mij er bijna voor om mezelf nog politicus te noemen.
In een omgeving waarin mensen elkaar verdringen om posities en macht te bemachtigen, houden wij ons bezig met het leed en de problemen van ons volk en zoeken wij naar oplossingen. Zinloze discussies en kunstmatige agenda’s zijn niet ons werk en mogen dat ook niet zijn.
Van zowel oppositie als regering wordt verwacht dat verstandige politici, die het land en de bevolking belangrijk vinden, in deze tijd van razendsnelle veranderingen op een moedige en beschaafde manier bespreken wat gezamenlijk gedaan kan worden – en daar vervolgens ook naar handelen.
‘Alle politieke leiders moeten streven naar een inclusiever samenwerkingsmodel’
Het zou in ieders belang zijn als alle politieke leiders – met name de president, de heer Bahçeli, de heer Özel en ook de Nieuwe Weg-groep – zich inzetten voor een veel breder, inclusiever en vruchtbaarder samenwerkingsmodel.
Het is tijd om een nieuwe politieke basis te creëren door wederzijds positieve stappen te zetten die een einde maken aan uitzonderlijke maatregelen en buitengewone spanningen. Felle politieke concurrentie en democratische strijd zullen er uiteraard blijven; dat is noodzakelijk. Maar laten we eerst samen het speelveld herstellen en versterken.
Daarna kunnen zaken als een nieuw maatschappelijk contract, democratische hervormingen, nieuwe politieke allianties en vormen van gezamenlijke strijd veel gemakkelijker worden besproken, overeengekomen en opgelost.
En als niemand daartoe bereid is of de moed ervoor kan opbrengen, dan is er nog steeds geen reden tot wanhoop. Wij zijn er, wij zijn de oplossing. Hoe we dat zullen doen? Door moedig te spreken, oude denkpatronen te doorbreken en het samen te doen. Maak je geen zorgen. Ook dat moment is dichtbij.
0 Comments