De 60 dagen durende overeenkomst die Iran en de Verenigde Staten op 17 juni sloten, is afgelopen zonder dat de partijen een definitief akkoord hebben bereikt. Teheran stelt dat de Straat van Hormuz gesloten blijft zolang Washington zijn verplichtingen niet nakomt. Tegelijkertijd waarschuwt Iran dat het zijn militaire houding kan verharden.
De 60 dagen durende Memorandum of Understanding (MoU), die Iran en de Verenigde Staten op 17 juni onder bemiddeling van Pakistan sloten en die een einde moest maken aan de gevechten, is afgelopen. Tijdens deze periode slaagden de partijen er niet in overeenstemming te bereiken over een definitief akkoord. Washington en Teheran beschuldigden elkaar ondertussen van het schenden van de voorwaarden van de overeenkomst
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei op 15 augustus dat Iran nog geen besluit heeft genomen over het hervatten van de onderhandelingen met de Verenigde Staten. De Amerikaanse president Donald Trump deed ondertussen steeds scherpere uitspraken over de Straat van Hormuz. Trump stelde dat Iran in de oorlog zwaar is verslagen en suggereerde dat de Verenigde Staten aanspraak zouden kunnen maken op de strategische zeestraat.
Volgens de tijdelijke overeenkomst moest Iran de zeemijnen in de Straat van Hormuz verwijderen en gedurende 60 dagen vrije doorgang voor schepen toestaan. In een definitief akkoord zouden beide landen daarnaast afspraken moeten maken over beperkingen op de Iraanse uraniumverrijking.
De Verenigde Staten hadden op hun beurt toegezegd de zeeblokkade binnen 30 dagen te beëindigen. Na een definitief akkoord zouden Amerikaanse troepen in de omgeving van Iran worden teruggetrokken en zouden economische maatregelen worden genomen, waaronder het opheffen van sancties.
Spanningen liepen tijdens de overeenkomst verder op
Nog voordat de termijn van 60 dagen was verstreken, beschuldigden beide partijen elkaar ervan de afspraken niet na te komen. Trump beschuldigde Iran op 27 juni, slechts tien dagen na het sluiten van de overeenkomst, van het schenden van het staakt-het-vuren. Ook in juli bleven de spanningen oplopen.
Op 7 juli verklaarde Trump dat de overeenkomst volgens hem ten einde was gekomen, terwijl Washington Iran ervan beschuldigde zich niet aan de gemaakte afspraken te houden. Teheran stelde daarentegen dat juist Washington zijn verplichtingen niet was nagekomen.
Volgens Iraanse functionarissen hadden de Verenigde Staten de zeeblokkade niet opgeheven en waren de beloofde stappen om Iran toegang te geven tot bevroren tegoeden niet uitgevoerd. Iran hield Washington daarom verantwoordelijk voor de impasse.
Straat van Hormuz centraal in het conflict
Nu de termijn van 60 dagen is verstreken, staat vooral de vraag centraal onder welke voorwaarden schepen opnieuw door de Straat van Hormuz kunnen varen. Iran heeft verklaard dat de zeestraat gesloten blijft totdat de Verenigde Staten hun verplichtingen uit de tijdelijke overeenkomst van juni nakomen.
Tot de voorwaarden die Teheran stelt, behoren het beëindigen van de blokkade van Iraanse havens, het opheffen van oliesancties, het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden en het beëindigen van militaire dreigingen en operaties tegen Iran. De uitspraken van Trump over mogelijke Amerikaanse aanspraken op de Straat van Hormuz leidden tot een scherpe reactie uit Teheran. Iran benadrukte niet van zijn positie over de strategische zeestraat te zullen afwijken.
Iran waarschuwt voor offensieve militaire houding
Terwijl de diplomatieke impasse voortduurt, kwam vanuit Iran ook een waarschuwing die de militaire spanningen verder kan opvoeren. Een hoge Iraanse functionaris verklaarde dat het land zijn militaire strategie kan veranderen in een ‘volledig offensieve houding’ als diplomatieke pogingen geen resultaat opleveren. Iran waarschuwde daarnaast dat militaire opties kunnen worden ingezet om de Amerikaanse zeeblokkade te doorbreken.
De uitspraken vergroten de vrees dat de regio opnieuw met grootschalige militaire confrontaties te maken kan krijgen, nu de onderhandelingsperiode van 60 dagen zonder definitief akkoord is afgelopen.
VS kondigen nieuwe economische druk aan
Naast de militaire spanningen wordt verwacht dat Washington ook de economische druk op Iran verder zal opvoeren. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zei op 13 augustus dat nieuwe economische maatregelen tegen Iran zullen worden aangekondigd. Volgens Bessent zullen deze maatregelen leiden tot een niveau van economische isolatie dat niet eerder tegen een land is toegepast. De Straat van Hormuz is van cruciaal belang voor de wereldwijde energiehandel.
De aanhoudende onzekerheid over de doorgang door de zeestraat kan daarom gevolgen hebben die veel verder reiken dan alleen Iran en de Verenigde Staten. Een nieuwe datum voor onderhandelingen is vooralsnog niet bekendgemaakt. Nu de overeenkomst zonder definitief akkoord is afgelopen en zowel Washington als Teheran hun toon verharden, blijft de vraag of de diplomatie opnieuw een kans krijgt of dat het conflict een nieuwe militaire en economische fase ingaat.
Bron: ANKA Haber Ajansı / aanvullende berichtgeving OranjeNews
0 Comments