Arbeidersbloedbad in Turkije: 17 arbeiders omgekomen bij explosie in staalfabriek

Arbeidersbloedbad in Turkije: 17 arbeiders omgekomen bij explosie in staalfabriek
Fotobron X
Share

Bij een explosie in de ijzer- en staalfabriek van HABAŞ in de Turkse provincie İzmir zijn 17 arbeiders om het leven gekomen en meerdere anderen gewond geraakt. Uit interne bedrijfsrapporten blijkt dat het aantal arbeidsongevallen al eerder sterk was gestegen. Ondertussen roept het feit dat de bestuursvoorzitter, die eerder tot een gevangenisstraf en een beroepsverbod werd veroordeeld, nog altijd aan het hoofd van het bedrijf staat, ernstige vragen op. Een broer van een omgekomen arbeider stak zichzelf in brand, terwijl twee vakbondsactivisten werden aangehouden. Na de ramp werd bovendien een vergaand publicatieverbod ingesteld.

Explosie kost 17 arbeiders het leven

Op maandag 9 november rond 11.46 uur vond een zware explosie plaats in de ijzer- en staalfabriek van HABAŞ in Aliağa, een district van de Turkse provincie İzmir. Na de explosie brak brand uit.

Volgens de eerste onderzoeksresultaten viel tijdens onderhoudswerkzaamheden een bovenloopkraan naar beneden, waarna materialen in aanraking kwamen met een elektrische vlamboogoven. De Turkse minister van Arbeid en Sociale Zekerheid, Vedat Işıkhan, verklaarde dat daarbij aardgas- en zuurstofleidingen werden beschadigd.

Aanvankelijk werd melding gemaakt van drie dodelijke slachtoffers. Later liep het dodental op tot 17. Meerdere gewonden werden naar ziekenhuizen overgebracht.

Er werd een gerechtelijk en administratief onderzoek ingesteld. Vier officieren van justitie werden met het onderzoek belast en zes verdachten werden aangehouden.

Eigen bedrijfsrapporten wezen al op ernstige veiligheidsrisico's

Uit onderzoek van de Turkse krant Evrensel, gebaseerd op het duurzaamheidsrapport van HABAŞ over 2025, blijkt dat de arbeidsveiligheid in de fabriek al vóór de explosie ernstige tekortkomingen vertoonde.

Volgens het rapport steeg het aantal arbeidsongevallen dat leidde tot arbeidsverzuim tussen 2024 en 2025 met ongeveer 56 procent. Onder werknemers van onderaannemers bedroeg de stijging zelfs 118 procent.

In dezelfde periode bereikte de netto-omzet van het bedrijf 145 miljard Turkse lira en bedroegen de exportinkomsten 1,2 miljard dollar. Volgens de door Evrensel gepubliceerde gegevens profiteerde HABAŞ in 2025 bovendien van 18,2 miljard lira aan staatssteun en belastingvoordelen.

De combinatie van economische groei en een sterke stijging van arbeidsongevallen roept vragen op over de investeringen in arbeidsveiligheid en de effectiviteit van overheidstoezicht.

Derde dodelijke incident in drie weken

De explosie was het derde dodelijke incident bij HABAŞ binnen drie weken.

Op 21 oktober kwam uitzend- of onderaannemerswerknemer Hakan Doğan om het leven nadat hij van ongeveer acht meter hoogte was gevallen. Op 5 november overleed de 20-jarige Eyüp Eğinli nadat een band van een industrieel voertuig was geëxplodeerd.

De provinciale afdeling van de Arbeiderspartij EMEP in İzmir verklaarde dat in de afgelopen tien jaar minstens zeven andere arbeiders om het leven waren gekomen bij arbeidsongevallen in de fabriek en de havenfaciliteiten.

De partij eist onderzoek naar uitgesteld onderhoud, verouderde apparatuur en de arbeidsomstandigheden van werknemers die via onderaannemers worden ingezet.

Ondanks gevangenisstraf en beroepsverbod nog altijd aan het hoofd van het bedrijf

HABAŞ-bestuursvoorzitter Mehmet Rüştü Başaran blijkt eerder te zijn veroordeeld in verband met een ander dodelijk arbeidsongeval.

In een rechtszaak over een brand bij een lpg-tankwagen in 2017 veroordeelde de rechtbank van Kocaeli in mei 2026 Başaran en andere verdachten tot vier jaar, tien maanden en tien dagen gevangenisstraf en een beroepsverbod van één jaar en negen maanden.

Volgens onderzoek van het onafhankelijke nieuwsplatform bianet bekleden zowel Başaran als Erol Başaran Altıntuğ, die in dezelfde zaak werd veroordeeld, nog altijd bestuursfuncties binnen het bedrijf.

Het is nog niet duidelijk of de uitspraak onherroepelijk is geworden en onder welke juridische voorwaarden beide bestuurders hun functies kunnen blijven uitoefenen.

Deze situatie roept niet alleen vragen op over hun juridische verantwoordelijkheid, maar ook over mogelijke politieke en economische banden tussen het bedrijfsbestuur en de regerende Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP).

Er zijn echter geen geverifieerde aanwijzingen dat Başaran dankzij politieke banden met de AKP zijn functie heeft verkregen of behouden.

Ook is niet officieel bevestigd dat Başaran na de explosie waarbij 17 arbeiders omkwamen, is aangehouden.

Broer van overleden arbeider steekt zichzelf in brand

Na de explosie vond bij de fabriek nog een aangrijpend incident plaats.

Een man die volgens berichten zijn broer bij de explosie had verloren, stak zichzelf in brand uit protest tegen de gebeurtenissen.

Hij raakte ernstig gewond en werd naar het ziekenhuis gebracht. Over zijn actuele gezondheidstoestand is nog geen definitieve informatie bekendgemaakt.

Arbeidersvertegenwoordigers aangehouden tijdens protest

Na de ramp werden Yücel Memiş en Sonay Tezcan, vertegenwoordigers van de Ege İşçi Birliği (Arbeidersunie van de Egeïsche regio), door de politie aangehouden tijdens een protest bij het staatsziekenhuis van Aliağa.

Volgens berichten werden de twee activisten tijdens hun aanhouding mishandeld. Later werden zij weer vrijgelaten.

Arbeidersorganisaties eisen dat zowel de bedrijfsleiding als de verantwoordelijke overheidsinstanties verantwoording afleggen en dat alle inspectierapporten over de arbeidsveiligheid openbaar worden gemaakt.

Sevda Karaca: Onderzoek eerst de verantwoordelijkheid van de fabriekseigenaar

Sevda Karaca, vicevoorzitter van de Arbeiderspartij EMEP en parlementslid voor Gaziantep, bracht de dodelijke incidenten bij HABAŞ ter sprake in het Turkse parlement.

Karaca herinnerde aan de arbeiders die in de afgelopen drie weken om het leven kwamen en omschreef de gebeurtenissen als een reeks dodelijke arbeidsongevallen.

Tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van Justitie in de parlementaire begrotingscommissie verwees zij naar de broer van een overleden arbeider die zichzelf in brand had gestoken.

Karaca bekritiseerde zowel de aanhouding van arbeidersvertegenwoordigers als het publicatieverbod en riep op tot een onderzoek naar de verantwoordelijkheid van de bedrijfsleiding.

Met haar oproep om eerst de fabriekseigenaar ter verantwoording te roepen, eiste zij dat alle verantwoordelijken voor de dodelijke incidenten worden vervolgd.

Ook TİP en DEM Parti reageren

Erkan Baş, voorzitter van de Arbeiderspartij van Turkije (TİP), reageerde fel op de dodelijke arbeidsongevallen en stelde zowel de werkgevers als de regering verantwoordelijk.

Hij verklaarde dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de verloren levens uiteindelijk rekenschap zullen moeten afleggen.

De provinciale afdeling van TİP in İzmir benadrukte dat een systeem waarin arbeiders sterven terwijl werkgevers rijker worden, niet als onvermijdelijk mag worden beschouwd.

Ook de pro-Koerdische Partij voor Gelijkheid en Democratie van de Volkeren (DEM Parti) veroordeelde de explosie en sprak van een arbeidersbloedbad.

De partij eiste onderzoek naar mogelijke nalatigheid en tekortschietend toezicht. De covoorzitters Tülay Hatimoğulları en Tuncer Bakırhan benadrukten dat economische winst nooit boven het recht op leven van arbeiders mag worden geplaatst.

Publicatieverbod na de dood van 17 arbeiders

Terwijl de maatschappelijke verontwaardiging toenam, legde de vrederechter in strafzaken van Aliağa op verzoek van het Openbaar Ministerie een vergaand publicatieverbod op met betrekking tot de explosie.

Het besluit voorziet in beperkingen op nieuwsberichten, interviews, kritiek en commentaren over de gebeurtenis zolang het onderzoek loopt.

Als redenen werden het voorkomen van desinformatie, het beschermen van de openbare orde en het waarborgen van een zorgvuldig strafrechtelijk onderzoek genoemd.

Het publicatieverbod, dat volgde op de aanhouding van protesterende arbeidersvertegenwoordigers, leidde tot nieuwe vragen over de persvrijheid en het recht van de samenleving op informatie.

Arbeidersorganisaties eisen onafhankelijk onderzoek

EMEP en verschillende arbeidersorganisaties eisen dat de oorzaken van de explosie worden onderzocht door een onafhankelijke commissie waarin ook arbeiders en beroepsorganisaties vertegenwoordigd zijn.

Daarnaast vragen zij om openbaarmaking van eerdere inspectierapporten, beëindiging van onveilige constructies met onderaannemers en tijdelijke stillegging van gevaarlijke productieactiviteiten totdat de veiligheid is gegarandeerd, met behoud van loon voor de werknemers.

De ramp bij HABAŞ, waarbij 17 arbeiders het leven verloren, heeft opnieuw de aandacht gevestigd op structurele problemen rond arbeidsveiligheid, overheidstoezicht, de juridische verantwoordelijkheid van bedrijfsbestuurders en de aanpak van dodelijke arbeidsongevallen in Turkije.

0 Comments

  • No comments yet. Be the first to comment.