De Nederlandse regering is een procedure gestart om de uitzendlicentie van publieke omroep Ongehoord Nederland (ON!) in te trekken. Volgens de regering gaat het om het niet naleven van wettelijke verplichtingen, terwijl de omroep zich tegen het voornemen verzet. De ontwikkeling roept vragen op over de grenzen van toezicht en persvrijheid binnen het publieke bestel.
In een land als Nederland, dat bekendstaat om zijn persvrijheid, is het opvallend wanneer de intrekking van de licentie van een publieke omroep aan de orde komt. Het besluit brengt de verhouding tussen wettelijk toezicht en persvrijheid opnieuw onder de aandacht. Het recht van een omroep om zijn opvattingen te uiten is juridisch niet hetzelfde als het recht om deel uit te maken van een met publieke middelen gefinancierd omroepbestel. De Nederlandse Grondwet verbiedt voorafgaande censuur, maar staat een wettelijk vergunningenstelsel voor radio en televisie toe.
Tegelijkertijd is het verwijderen van een omroep uit het publieke bestel een ingrijpende maatregel. Zeker wanneer het gaat om een omroep die kritisch staat tegenover de regering, is het van belang dat toezichtregels onafhankelijk van politieke opvattingen en voor alle omroepen op gelijke wijze worden toegepast. De regering stelt dat het voornemen is gebaseerd op organisatorische en wettelijke verplichtingen, terwijl ON! de ontwikkeling zorgwekkend noemt voor de publieke omroep. Dat er nog geen definitief besluit is genomen en dat de omroep zich kan verweren en naar de rechter kan stappen, vormt een belangrijke juridische waarborg.
Regering start procedure voor intrekking
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert maakte op dinsdag 8 september bekend dat zij de formele procedure is gestart om de publieke uitzendlicentie van Ongehoord Nederland in te trekken. Volgens het ministerie is er nog geen definitief besluit genomen en krijgt de omroep de gelegenheid om op het voornemen te reageren.
De argumenten van de regering
Volgens de regeringsverklaring heeft de onafhankelijke toezichthouder, het Commissariaat voor de Media, geconcludeerd dat ON! structurele tekortkomingen vertoont op het gebied van naleving van wet- en regelgeving, zorgvuldig gebruik van publieke middelen en journalistieke kwaliteitsnormen. Ook de bestuurlijke en financiële processen van de omroep zouden niet aan de vereiste voorwaarden voldoen.
Een tweede argument is het verzoek van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), die stelt dat de samenwerking met ON! onhoudbaar is geworden. Daarnaast verwijst de regering naar twee sancties die binnen een jaar aan de omroep zijn opgelegd: een boete wegens belangenverstrengeling en het niet naleven van de redactiestatuten, en een sanctie vanwege tekortkomingen bij het verstrekken van financiële informatie.
Minister: Het gaat niet om de opvattingen
Minister Letschert benadrukte dat organisaties die met publieke middelen uitzenden zich aan de wettelijke regels moeten houden. Volgens haar staat het voornemen los van de politieke of maatschappelijke opvattingen die ON! vertegenwoordigt en heeft het betrekking op het functioneren van de organisatie.
De Nederlandse Mediawet beperkt de mogelijkheden van de regering om zich met journalistieke inhoud te bemoeien. Het ministerie stelt daarom dat uitsluitend de wettelijk vastgelegde voorwaarden voor intrekking van de licentie aan het voornemen ten grondslag liggen.
ON! verzet zich tegen het voornemen
ON!-directeur Peter Vlemmix heeft aangegeven dat de omroep zich niet bij de intrekking van de licentie zal neerleggen en juridische stappen overweegt. Hij noemt de ontwikkeling zorgwekkend voor de Nederlandse publieke omroep.
Volgens ON! wordt onvoldoende rekening gehouden met verbeteringen die de organisatie de afgelopen periode heeft doorgevoerd. De omroep wees er eerder op dat na een omstreden uitzending in juli de betreffende video is verwijderd en toenmalig hoofdredacteur Joost Niemöller zijn functie heeft neergelegd.
Definitief besluit moet nog volgen
Het ministerie zal ON! een schriftelijk voornemen sturen. Nadat de omroep de gelegenheid heeft gekregen om haar zienswijze naar voren te brengen, wordt een definitief besluit genomen. ON! kan tegen een eventuele intrekking bezwaar maken en naar de rechter stappen. Totdat de procedure is afgerond, kan de omroep zijn uitzendingen op de publieke kanalen voortzetten.
0 Comments