De één naar de vrijheid, de ander naar de eenzaamheid: Demirtaş neemt afscheid van Mızraklı
Selahattin Demirtaş heeft vanuit de gevangenis een aangrijpende afscheidsbrief geschreven voor zijn celgenoot Selçuk Mızraklı, die naar verwachting op 8 september vrijkomt. De brief gaat over vrijheid, rechtvaardigheid en wilskracht. Maar tussen de regels door is ook iets anders voelbaar: Demirtaş neemt afscheid van de man met wie hij bijna vijf jaar lang het dagelijkse leven achter de gevangenismuren deelde.
Voormalig HDP-covoorzitter Selahattin Demirtaş publiceerde op 5 september vanuit de gevangenis van Edirne een bijzondere tekst over Dr. Adnan Selçuk Mızraklı, voormalig covoorzitter van de grootstedelijke gemeente Diyarbakır.
Mızraklı zal volgens zijn advocaat Mehmet Emin Aktar op dinsdag 8 september worden vrijgelaten. Aktar verklaarde dat deze datum ook expliciet is opgenomen in de officiële berekening van het Openbaar Ministerie van Edirne.
Mızraklı werd bij de lokale verkiezingen van 2019 met meer dan 62 procent van de stemmen gekozen tot covoorzitter van de gemeente Diyarbakır. Enkele maanden later werd hij uit zijn functie gezet en vervangen door een door de overheid aangestelde bestuurder. In oktober 2019 werd hij gearresteerd. Uiteindelijk werd hij veroordeeld tot negen jaar, vier maanden en vijftien dagen gevangenisstraf.
Bijna vijf jaar in dezelfde cel
Demirtaş maakt van zijn tekst echter geen klassieke politieke verklaring. Hij beschrijft een ogenschijnlijk alledaags moment in hun cel.
De televisie hangt aan de betonnen muur. Het is heet en benauwd. Mızraklı, die door Demirtaş liefkozend “Hoca” wordt genoemd, zit aan tafel een kruiswoordpuzzel op te lossen.
Maar de woorden in die puzzel zijn allesbehalve toevallig.
Broederschap. Rechtvaardigheid. Vrijheid. Wilskracht.
Via deze vier begrippen bouwt Demirtaş zijn verhaal op. De puzzel wordt daarmee een metafoor voor hun jaren achter de tralies en voor de politieke werkelijkheid buiten de gevangenis.
Midden in die beschrijving schrijft Demirtaş een zin die misschien wel een van de meest persoonlijke passages van zijn brief vormt:
“Soms is het zelfs moeilijk om op de bodem van deze put adem te halen.”
Het is een korte zin. Demirtaş werkt hem niet verder uit. Maar juist tegen de achtergrond van het naderende vertrek van zijn celgenoot krijgt hij een bijzondere lading.
“Ik was aan hem toevertrouwd, hij aan mij”
Demirtaş en Mızraklı deelden volgens de voormalige HDP-leider de afgelopen vijf jaar hun leven achter de gevangenismuren.
Nu komt aan die periode een einde.
Demirtaş schrijft:
“De afgelopen vijf jaar was ik aan hem toevertrouwd en hij aan mij. Dinsdagochtend zal hij hier vertrekken en 's avonds op de luchthaven van Diyarbakır zijn. Vanaf nu is hij aan jullie toevertrouwd.”
Het is in de eerste plaats een afscheid van een vriend die zijn vrijheid terugkrijgt. Maar de woorden leggen tegelijkertijd een andere werkelijkheid bloot: Mızraklı vertrekt, terwijl Demirtaş achterblijft.
Demirtaş zegt nergens letterlijk dat hij zich alleen voelt. Toch krijgt zijn verwijzing naar “de bodem van deze put” een andere betekenis wanneer ze wordt gelezen naast zijn afscheid van de man met wie hij jarenlang dezelfde gevangenisruimte deelde.
De één vertrekt, de ander blijft
Veel Turkse en Koerdische media berichtten over de brief vooral vanwege de aangekondigde vrijlating van Mızraklı. Media als Rudaw, İlke TV, bianet, Evrensel en Medyascope besteedden aandacht aan de woorden “Vanaf nu is hij aan jullie toevertrouwd” en aan de datum van zijn vrijlating.
Maar de tekst bevat tegelijkertijd een opvallend persoonlijk afscheid.
Na bijna vijf jaar samen achter dezelfde muren wordt de dagelijkse werkelijkheid van beide mannen vanaf dinsdag volledig verschillend.
Voor Mızraklı wacht Diyarbakır.
Voor Demirtaş blijft Edirne.
Acht letters: VRIJHEID
Demirtaş keert aan het einde van zijn brief terug naar de kruiswoordpuzzel.
Van binnen naar buiten, acht letters:
“VRIJHEID.”
Mızraklı heeft zijn puzzel bijna voltooid.
Daarna volgt het laatste woord. Van boven naar beneden, vijf letters:
“WIL.”
Wanneer Demirtaş vraagt wat de omschrijving van dat woord is, antwoordt Mızraklı volgens hem:
“Deze heeft geen vraag. Alleen een antwoord.”
Daarmee eindigt een tekst die aan de oppervlakte gaat over de vrijheid van Selçuk Mızraklı, maar die tegelijkertijd iets vertelt over degene die hem vanuit zijn cel naar die vrijheid ziet vertrekken.
Demirtaş sluit zijn brief in het Koerdisch af:
“Tû her hebî Mamoste. Her bijî. Biçe rêya te her tim vekirî be.”
Selahattin Demirtaş – 5 september 2026
0 Comments