Ümit Kocasakal heeft de voorzittersverkiezingen gewonnen bij de Orde van Advocaten van Istanbul, de grootste advocatenorganisatie van Turkije. Sommige aanhangers vierden de overwinning met de Grijze Wolven-groet en nationalistische leuzen. De eerdere vervolging van het bestuur van voormalig voorzitter İbrahim Özden Kaboğlu, dat onderzoek had geëist naar de dood van twee Koerdische journalisten, brengt de discussie over de rechtsstaat en mensenrechten opnieuw onder de aandacht.
Kocasakal opnieuw voorzitter van de Orde van Advocaten in Istanbul
Ümit Kocasakal, kandidaat van de alliantie Cumhuriyetçi Güç Birliği (Republikeinse Krachten), heeft op 25 oktober 2026 de verkiezingen gewonnen bij de Orde van Advocaten van Istanbul, die ongeveer 70.000 advocaten telt.
Volgens de voorlopige, niet-officiële uitslag kreeg Kocasakal 9.548 stemmen, tegenover 6.607 voor de zittende voorzitter İbrahim Özden Kaboğlu. Kocasakal was eerder voorzitter van de orde van 2010 tot 2016.
Na de bekendmaking van de uitslag maakten sommige aanhangers het wolvengebaar en riepen zij de leus ‘Ne mutlu Türküm diyene’ (‘Gelukkig is degene die zegt: ik ben een Turk’).
Het wolvengebaar wordt in Turkije geassocieerd met de ultranationalistische Ülkücü-beweging, ook bekend als de Grijze Wolven. Deze beweging heeft historische en ideologische banden met de Nationalistische Bewegingspartij (MHP), de politieke bondgenoot van president Recep Tayyip Erdoğan.
Oproep tot onderzoek naar dood van twee Koerdische journalisten leidde tot vervolging
Het bestuur van staatsrechtgeleerde İbrahim Özden Kaboğlu, die in oktober 2024 tot voorzitter werd gekozen, riep in december 2024 op tot onderzoek naar de dood van de Koerdische journalisten Nazım Daştan en Cihan Bilgin in Noord-Syrië.
Beide journalisten hadden de Turkse nationaliteit en berichtten over de oorlog in Syrië en ontwikkelingen in Koerdische gebieden. Op 19 december 2024 kwamen zij om het leven bij een aanval op hun voertuig.
Volgens beschuldigingen werden de journalisten gedood door een Turkse gewapende drone. Internationale journalistenorganisaties riepen op tot een onafhankelijk onderzoek.
Ook de Orde van Advocaten van Istanbul eiste opheldering over hun dood en onderzoek naar de gebeurtenis op basis van het internationaal recht.
Na deze verklaring werd een strafrechtelijk onderzoek ingesteld tegen Kaboğlu en tien bestuursleden.
Openbaar Ministerie eiste tot twaalf jaar gevangenisstraf
Het Openbaar Ministerie in Bakırköy stelde in februari 2025 een aanklacht op tegen Kaboğlu en tien bestuursleden.
De aanklagers beschuldigden hen van het verspreiden van terroristische propaganda en het openbaar verspreiden van misleidende informatie. Zij eisten gevangenisstraffen tot twaalf jaar.
Het bestuur verwierp de beschuldigingen en stelde dat de verklaring onderdeel was van zijn wettelijke taak om mensenrechten te verdedigen.
Op 9 januari 2026 werden Kaboğlu en de bestuursleden vrijgesproken. Het hoger beroep van het Openbaar Ministerie tegen de vrijspraak werd op 21 oktober 2026 door het regionale gerechtshof verworpen.
Gerechtelijke inmenging in de orde tijdens de regering van AKP en MHP
Het bestuur van de Orde van Advocaten van Istanbul, dat onderzoek had geëist naar de dood van twee Koerdische journalisten, werd tijdens de regering van de AKP-MHP-alliantie geconfronteerd met een ingrijpende juridische procedure.
De AKP is de partij van president Erdoğan. De nationalistische MHP is zijn politieke bondgenoot.
De rechterlijke beslissing om het gekozen bestuur uit zijn functie te ontheffen leidde tot scherpe kritiek van de Turkse landelijke organisatie van advocatenorden, de Türkiye Barolar Birliği (TBB).
TBB-voorzitter Erinç Sağkan beschouwde de beslissing als een aantasting van het recht op verdediging en van de onafhankelijkheid van advocatenorden.
De gebeurtenissen brachten opnieuw kritiek onder de aandacht dat de rechterlijke macht in Turkije als drukmiddel door de politieke machthebbers zou worden ingezet.
Turkse Orde van Advocaten: via de rechterlijke macht werd druk uitgeoefend
Op 21 maart 2025 besloot de Tweede Civiele Rechtbank van Eerste Aanleg in Istanbul het gekozen bestuur uit zijn functie te ontheffen. De uitvoering van de beslissing was afhankelijk van het definitief worden van de uitspraak.
De Türkiye Barolar Birliği (TBB), de landelijke koepelorganisatie van Turkse advocatenorden, reageerde fel.
Volgens TBB-voorzitter Erinç Sağkan werd de rechterlijke macht ingezet als instrument om druk uit te oefenen op de Orde van Advocaten van Istanbul en controle over de organisatie te verkrijgen.
Sağkan benadrukte dat deze inmenging niet alleen de orde in Istanbul raakte, maar ook de 81 advocatenorden in Turkije, ongeveer 200.000 advocaten en het recht van burgers op juridische verdediging.
De TBB herinnerde eraan dat het verdedigen van mensenrechten en de rechtsstaat tot de wettelijke taken van advocatenorden behoort en sprak zich uit tegen gerechtelijke inmenging in een democratisch gekozen bestuur.
Welke koers zal het nieuwe bestuur volgen op het gebied van mensenrechten?
De nieuwe voorzitter Ümit Kocasakal verklaarde na zijn verkiezing dat hij de Turkse eenheidsstaat en de eerste vier, niet-wijzigbare artikelen van de Grondwet wil verdedigen.
Deze artikelen leggen onder meer vast dat Turkije een republiek, een democratische en seculiere rechtsstaat en een ondeelbare staat is, met het Turks als taal van de staat. Het vierde artikel verbiedt wijziging van de eerste drie artikelen en zelfs het indienen van een voorstel daartoe.
Deze bepalingen spelen een belangrijke rol in Turkse discussies over de Koerdische kwestie, moedertaalrechten, burgerschap en grondwetswijzigingen.
Kocasakal verklaarde ook dat hij de rechten van iedereen zal verdedigen, ongeacht politieke overtuiging of identiteit.
De Grijze Wolven-groet en nationalistische leuzen tijdens de verkiezingsviering roepen echter vragen op over de toekomstige mensenrechtenkoers van de orde.
De opstelling van de Orde van Advocaten van Istanbul ten aanzien van de Koerdische kwestie, persvrijheid, minderheidsrechten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht zal duidelijk maken welke juridische koers het nieuwe bestuur kiest.
0 Comments